8 april 2019

Concept ontwikkeling
en het creatieve denkproces

Auteur: Jil Potma
Leestijd:
3 minuten

Af en toe krijgen wij de vraag waarom er een bepaalde tijd staat ingepland voor de ontwikkeling van een concept en hoe die tijd berekent wordt. Begrijpelijk, want hoe weet je van tevoren hoe snel een idee zich vormt?

Concept ontwikkeling is zowel een creatief als stategisch denkproces dat een belangrijke taak vervult binnen het ontwerpproces. Zonder een goed concept is het mogelijk dat een ontwerp, hoe goed deze ook is, niet tot zijn recht komt binnen de branding van een bedrijf of het doel van de campagne. De focus binnen concept ontwikkeling ligt dan ook niet alleen op het bedenken van ideeën, maar ook het creëren van een strategische fundering voor dat idee. Alleen dan valt alles uiteindelijk precies op zijn plaats. Een goed idee sluit aan op onderzoek, de waarden van het bedrijf of de campagne en geeft invulling aan het ontwerp. Een goed ontwerp vertaald de strategie naar beeld, zodat deze begrijpbaar is voor het publiek. Onder het creatief proces en het formuleren van een concept wordt dan ook niet alleen het organiseren van een brainstorm verstaan, maar veel meer dan dat!

Fases in een creatief proces

Een creatief proces gaat vaak in fases, die elkaar afwisselen. Soms overlappen ze elkaar en de volgorde is bij iedereen anders. Vaak komen we in grote lijnen toch telkens weer uit op grofweg 4 fases die je allemaal moet doorlopen voordat een idee bruikbaar is:

1. Research

De onderzoeksfase: Hier wordt de basis gelegd. Het gaat hier om de voorbereiding; hoe meer tijd je hier voor neemt, hoe dieper je in de materie kunt duiken. Dit begint vaak met kennis vergaren en een aantal vragen als: Wat is het probleem/of de vraag? Welke informatie is er al bekend? Wie is de doelgroep? Wat wordt er precies van ons gevraagd? Daarnaast is het belangrijk om alvast na te denken over een oplossing, zoals de eventuele middelen die ingezet zouden kunnen worden. Zonder dat je dit al helemaal vastlegt, het is namelijk belangrijk om tijdens de fasen wel open te blijven staan voor nieuwe ideeën. Wanneer er genoeg informatie bekend is, kunnen we van start met de brainstorm.

2. Broeden

De broedfase: Misschien wel de belangrijkste fase. Het is het proces dat op de achtergrond doorgaat terwijl je met andere dingen bezig bent. De ideeën poppen vaak op terwijl je onder de douche staat, de hond uitlaat of wanneer je bijna in slaap valt. Deze tijd moet je wel inbouwen, je hebt immers de tijd nodig om het goed te laten inwerken. Nu snap je dus ook waarom wij vaak douchen en een lekker dutje doen…

3. AHA!

De AHA! fase: Het bekende kwartje dat ineens valt. Ineens klopt het, alles valt op zijn plek. Handig om dit gelijk op te schrijven, want het kan ineens weer weg zijn.

4. Check 1. 2. 3...

De check-checkfase: De fase waarin je alles controleert en toepast. Het doorlopen van deze fase kan je achteraf een hoop ellende besparen. Is de bedachte naam nog wel vrij of is de URL al bezet? Is er al een keer iets gedaan wat er op lijkt? Spreekt het de juiste doelgroep aan? Is het te produceren binnen het budget? Maar ook het terugblikken naar de eerste briefing met je opdrachtgever, het opnieuw bekijken van de toen gestelde doelen. Liggen we nog steeds op koers, past het idee -hoe enthousiast je er ook over bent- nog wel binnen die initiële briefing?

Brainstormen doe je samen!

Een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van een concept is de brainstorm. Dit kan alleen plaatsvinden in een groep. Wanneer er met meerdere mensen wordt deelgenomen aan de brainstorm is de kans op meerdere en originele ideeën groter. Meerdere blikken op de vraag of het gestelde probleem kunnen zulke diverse invalshoeken opleveren dat we gerust kunnen stellen dat dit het belangrijkste onderdeel van de gehele ontwikkelingsfase is.

Een brainstorm geeft energie en kan zorgen voor oplossingen waar je misschien in eerste instantie niet aan had gedacht. Een brainstorm kan op verschillende manieren worden ingericht. Zo kunnen er verschillende methoden worden gezet; bijvoorbeeld een mindmap of het denken in metaforen. Belangrijk bij een brainstorm is dat alles gezegd mag worden en er geen goed of fout bestaat. Eerst veel, heel veel ideeën op tafel, vervolgens deze ideeën beoordelen, doorstrepen of verder uitdenken.

Het uiteindelijke concept omvat het hart van een bedrijf of campagne, de missie, de visie, het doel, de (kern)waarden, de boodschap en hoe dit uitgedachte idee tot uiting komt. Het beschrijft waar het bedrijf of de campagne voor staat. De uitkomst is vaak een abstracte schets en een hele hoop strategische onderbouwing die samen richting geven aan het uiteindelijk te ontwerpen product. Toch weet je dan al of alles op zijn plek gaat vallen, puur omdat je strategische basis staat als een huis.

Binnen een ontwerp zijn deze elementen terug te herkennen in font, vorm, kleur, sfeer, beeld en compositie die samen zorgen voor het allerbelangrijkste: herkenbaarheid.

 

Wat vind je van het artikel?:
/lezen/concept-ontwikkeling-en-het-creatieve-denkproces
129
41
56
55